Bài 16 - Tiết 17: CẤU TRC DI TRUYỀN CỦA QUẦN THỂ (tt) I. MỤC TIÊU: 1) Kiến thức: * Qua bài này giúp học sinh hiểu và nắm chắc được các nội dung kiến thức: - Đặc trưng di truyền của quần thể ngẫu phối. - Nội dung của định luật Hacdi Vanbec. - Chứng minh được TSTĐ của Unit 16 lớp 2: In the playground. 16/01/2021 by Minh Đạo. 1. Unit 16 lớp 2 Lesson 1. 1.1. Task 1 Unit 16 lớp 2. Listen, point and repeat (Nghe, chỉ vào từng từ và lặp lại) pl ane (máy bay) pl ant (cây) Bài 16. Tiêu hóa ở động vật (tiếp theo) Câu hỏi in nghiêng trang 69 Sinh 11 Bài 16. Điền các đặc điểm (cấu tạo và chức năng) thích nghi với thực ăn của ống tiêu hóa vào các cột tương ứng ở bảng 16. Lời giải: Bạn đang xem: Câu hỏi in nghiêng trang 69 Sinh 11 Bài 16. Bảng 16. Bài học môn Sinh Lớp 12. Bài 12: Di truyền liên kết với giới tính và di truyền ngoài nhân Bài 13: Ảnh hưởng của môi trường lên sự Biểu hiện của gen. Di truyền học - Chương 3: Di Truyền Học Quần Thể. Bài 16: Cấu trúc di truyền của quần thể Họ và tên : Lớp : 2A Phiếu cuối tuần 13 I. Toán: Bài 1: Đặt tính rồi tính: 43 - 9 83 - 47 44 - 7 64 - 6 74 - 35 64 - 38 94 - 29 17 - 10 Bài 2: Tìm x: X + 26 = 54 35 + x = 94 x - 34 = 12 x - 12 = 44 x + 6 = 24 Bài 3: Lớp 2C có 34 học sinh, sau đó có 5 học sinh được chuyển đi các lớp học khác. 1. Lực là một đại lượng vectơ - Một đại lượng vừa có độ lớn, vừa có phương và chiều là một đại lượng vectơ. Như vậy lực là một đại lượng vectơ. 2. Cách biểu diễn và ký hiệu vectơ lực • Biểu diễn vectơ lực người ta dùng 1 mũi tên: + Gốc là điểm mà lực tác dụng lên vật (điểm đặt của lực) + Phương và chiều mũi tên là phương và chiều của lực Ng71K. I. Mục tiêu 1. Kiến thức- Nêu được định nghĩa quần thể quần thể di truyền và tần số tương đối của các alen, các kiểu gen. - Nêu được sự biến đổi cấu trúc di truyền của quần thể tự phối qua các thế hệ. 2. Kĩ năng - Biết xác định tần số của các alen và tần số kiểu gen của quần thể. 3. Thái độ- Xây dựng ý thức tự giác và thói quen bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ môi trường sống  duy trì sự ổn địng của Chuẩn bị - Bảng tỉ lệ kiểu gen đồng hợp và dị hợp qua các thế hệ ở quần thể tự thụ phấn qua các thế Tiến trình lên lớp1. Ổn định lớp Kiểm danh ghi vắng ở sổ đầu bài2. Kiểm tra bài cũ - Không kiểm tra, nhận xét bài kiểm tra 1 tiết Bạn đang xem tài liệu "Giáo án Sinh học 12 bài 16+ 17 Cấu trúc di truyền của quần thể", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên CHƯƠNG III. DI TRUYỀN HỌC QUẦN THỂ CẤU TRÚC DI TRUYỀN CỦA QUẦN THỂ Tuần 09 BÀI 16 Tiết 17 Ngày soạn Ngày dạy Mục tiêu 1. Kiến thức - Nêu được định nghĩa quần thể quần thể di truyền và tần số tương đối của các alen, các kiểu gen. - Nêu được sự biến đổi cấu trúc di truyền của quần thể tự phối qua các thế hệ. 2. Kĩ năng - Biết xác định tần số của các alen và tần số kiểu gen của quần thể. 3. Thái độ- Xây dựng ý thức tự giác và thói quen bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ môi trường sống à duy trì sự ổn địng của loài. II. Chuẩn bị - Bảng tỉ lệ kiểu gen đồng hợp và dị hợp qua các thế hệ ở quần thể tự thụ phấn qua các thế hệ. III. Tiến trình lên lớp Ổn định lớp Kiểm danh ghi vắng ở sổ đầu bài Kiểm tra bài cũ - Không kiểm tra, nhận xét bài kiểm tra 1 tiết 3. Bài mới I. Các đặc trưng di truyền của quần thể Hoạt động thầy Hoạt động trò - GV Cho học sinh quan sát tranh về một số quần thể à Quần thể là gì? - Vốn gen là gì? Chú ý Mỗi quần thể có một vốn gen đặc trưng. - Vốn gen của một quần thể được thể hiện như thế nào? - Tần số alen là gì? GV cho HS áp dụng tính tần số alen của quần thể sau Theo ví dụ SGK - Tổng số alen A và a là 1000 x 2 = 2000. - Tổng số alen A = 500 x 2 + 200 = 1200. Tổng số alen a = 300 x 2 + 200 = 800. Vậy tần số alen A trong quần thể là Vậy tần số alen a trong quần thể là - Tần số KG là gì? - HS dựa vào khái niệm tính tần số kiểu gen của quần thể? Tần số kiểu gen AA, Aa và aa theo ví dụ trên. àVốn gen được thể hiện qua tần số alen và tỉ số KG của quần thể. HS nhớ lại kiến thức lớp 9 kết hợp với quan sát tranh nêu khài niệm quần thể. - Vốn gen là tập hợp tất cả các alen có trong quần thể ở một thời điểm xác định. - Qua tần số alen và tấn số KG. - HS đọc SGK để trả lời. + Xác định được tần số alen. + Cây hoa đỏ có KG AA chứa 2 alen A. + Cây hoa đỏ có KG Aa chứa 1 alen A và 1 alen a. + Cây hoa trắng có KG aa chứa 2 alen a. - HS đọc SGK nên khái niệm tần số KG của QT. + Xác định thành phần kiểu gen của quần thể. - Tần số KG AA trong quần thể là - Tần số KG Aa trong quần thể là - Tần số KG aa trong quần thể là - Khái niệm quần thể Quần thể là một tập hợp các cá thể cùng loài, cùng sống trong một khoảng không gian xác định, vào một thời điểm xác định và có khả năng sinh ra con cái để duy trì nòi giống. - Mỗi quần thể có một vốn gen đặc trưng, thể hiện ở tần số các alen và tần số các kiểu gen của quần thể. - Tần số mỗi alen = số lượng alen đó/ tổng số alen của gen đó trong quần thể tại một thời điểm xác định. - Tần số một loại kiểu gen = số cá thể có kiểu gen đó/ tổng số cá thể trong quần thể. II. Cấu trúc di truyền của quần thể tự thụ phấn và giao phối gần. Hoạt động thầy Hoạt động trò - GV cho HS quan sát một số tranh về hiện tượng thoái hóa do tự thụ Gv vấn đáp gợi ý viết sơ đồ lai về kiểu gen dị hợp Aa tự thụ phấn qua 2 thế hệđể rút ra kết luậnànhư bảng bên. - Cấu trúc di truyền của quần thể tự phối qua các thế hệ thay đổi như thế nào? *Công thức tổng quát cho tần số kiểu gen ở thế hệ thứ n của quần thể tự thụ phấn là được xây dựng như thế nào? Tần số KG Tần số KG Thế hệ Kiểu gen AA Kiểu gen Aa Kiểu gen aa P 100% F1 25%= 50%= 25% = F2 37,5% = 25% = 37,5% = F3 43,75% = 12,5% = 43,75% = n - Cấu trúc di truyền của quần thể tự phối biến đổi qua các thế hệ theo hướng giảm dần tỉ lệ thể dị hợp, tăng dần tỉ lệ thể đồng hợp. 4. Củng cố Giáo viên cho học sinh làm một số câu hỏi trắc nghiệm sau Câu 1 Cơ sở di truyền học của luật hôn nhân gia đình “cấm kết hôn trong họ hàng gần” là A. Ở thế hệ sau xuất hiện hiện tượng ưu thế lai. B. Gen trội có hại có điều kiện át chế sự biển hiện của gen lặn bình thường ở trạng thái dị hợp. C. Ở thế hệ sau xuất hiện các biển hiện bất thường về trí tuệ. D. Gen lặn có hại có điều kiện xuất hiện ở trạng thái đồng hợp gây ra những bất thường về kiểu hình*. Câu 2 Trong chọn giống, người ta sử dụng phương pháp giao phối cận huyết và tự thụ phấn để A. Củng cố các đặc tính quý. B. Tạo dòng thuần. C. Kiểm tra và đánh giá kiểu gen của từng dòng thuần. D. Chuẩn bị cho việc tạo ưu thế lai, tạo giống mới. E. Tất cả đều đúng*. Câu 3 Với 2 gen alen A và a, bắt đầu bằng 1 cá thể có kiểu gen Aa. Ở thế hệ tự thụ phấn thứ n, kết quả sẽ là A. AA = aa= 1-1/2n-1/2 ; Aa = 1/2n-1 B. AA = aa = 1/2n ; Aa = 1-21/2n C. AA = aa = 1/2n+1 ; Aa = 1 - 21/2n+1 D. AA = aa = 1-1/2n+1/2 ; Aa = 1/2n+1 E. AA=aa=1-1/2n/2 ; Aa=1/2n*. 5. Hướng dẫn học bài. - Về nhà học bài và làm bài tập cuối sách giáo khoa. - Tìm hiểu cấu trúc di truyền của quần thể ngẫu phối. Tuần10 BÀI 17 CẤU TRÚC DI TRUYỀN CỦA QUẦN THỂ tiếp theo Tiết 18 Ngày soạn .10 Ngày dạy Mục tiêu thức * Khái niệm quần thể ngẫu phối. - Phát biểu được nội dung, nêu được ý nghĩa và những điều kiện nghiệm đúng của định luật Hacđi-Vanbec. Xác định được cấu trúc của quần thể khi ở trạng thái cân bằng di truyền. 2. Kĩ năng Tính và phân tích được một quần thể sinh vật nào đó đã đạt được trạng thái cân bằng di truyền về thành phần kiểu gen đối với một gen nào đó. 3. Thái độ Bảo vệ môi trường sống của sinh vật, đảm bảo sự phát triển bền vững. II. Chuẩn bị SGK III. Tiến trình lên lớp Ổn định lớp - Kiểm danh ghi vắng ở sổ đầu bài Kiểm tra bài cũ CH1 Giả sử số lượng cá thể của quần thể là 2000 thì tần số alen và số cá thể ở mỗi KG là bao nhiêu với quần thể có tỉ lệ các KG như sau p1 45%AA 40% Aa 15%aa Đáp án A = a = KG AA = 845, Aa = 910, aa = 245. CH2 Nêu khái niệm quần thể, tần số alen , tần số kiểu gen. Nội dung bài mới Cấu trúc di truyền của quần thể ngẫu phối. 1. Quần thể ngẫu phối Hoạt động thầy Hoạt động trò * Quần thể ngẫu phối là gì? Cho ví dụ? - Quần thể người có được gọi là quần thể ngẫu phối không? - Sự khác nhau quần thể ngẫu phối ở người và động vật? - Quần thể ngẫu phối có đặc điểm di truyền gì nổi bật? Tại sao quần thể ngẫu phối có nhiều biến dị tổ hợp? Và duy trì được sự đa dạng di truyền? - Quần thể ngẫu phối khác quần thể giao phối gần như thế nào? - Nêu ví dụ thể hiện sự đa dạng di truyền của quần thể giao phối. * Hs nghiên cứu SGK trang 71, mục 1à Nêu KN QTNP - Quần thể người tùy tính trạng xét mà ngẫu phối hay không. Ngẫu phối ở người mang tính nhân văn, ở động vật mang tính bản năng. - Vận dụng kiến thức đã học về cơ chế tạo biến dị tổ hợp để giải thích phân li độc lập, tổ hợp tự do của NST, trao đổi chéo và tổ hợp tự do các giao tử trong thụ tinh. - Tổ hợp gen được phán tán trong quần thể và truyền cho con cháu thông qua ngẫu phối. -Quần thể ngẫu phối có nhiều tổ hợp gen mới hơn - VD về gen nhóm máu ở người có 4 nhóm máu, và có 3 alen -> 6 loại KG. 1. Quần thể ngẫu phối - Quần thể sinh vật được gọi là ngẫu phối khi các cá thể trong quần thể lựa chọn bạn tình để giao phối một cách hoàn toàn ngẫu nhiên. - VD giao phối giữa lợn ỉ Móng Cái với lợn Đại bạch - Đặc điểm di truyền của quần thể ngẫu phối + Các cá thể giao phối tự do với nhau. + Quần thể giao phối đa dạng về kiểu gen và kiểu hình. 2. Trạng thái cân băng di truyền của quần thể Hoạt động thầy Hoạt động trò - GV lấy ví dụ 1 quần thể P Tính tần số alen của quần thể này. - Nếu quần thể này giao phối ngẫu nhiên thì tần số alen của thế hệ tiếp theo sẽ là bao nhiêu? GV lưu ý cho HS tần số một loại alen nào đó cũng chính là tỉ lệ giao tử mang alen đó trong quần thể. à nếu quần thể ngẫu phối thì tần số alen và thành phần KG của quần thể có xu hướng như thế nào qua các thế hệ? - Hãy phát biểu định luật Hacđi – Van bec? - Một quần thể được gọi là cân bằng di truyền khi nào? - Mối quan hệ giữa p và q? - VD Quần thể nào dưới đây ở trạng thái cân bằng di truyền à - Ý nghĩa của trạng thái cân bằng di truyền quần thể? Làm gì để duy trì trạng thái cân bằng của QT? - Định luật đúng khi nào? - Thực hiện lệnh trong sgk. Người BT A- trội, người bị bạch tạng aa lặnàDo quần thể đã đạt cân bằng di truyền nên q2 = 1/10000 => q = 0,01 P = 1-q = 1 – 0,01 = 0,99 - Tỉ lệ KG đồng hợp AA và dị hợp Aa? - Xác suất để người vợ bình thường mang gen bệnh là 2pq/p2 + 2pq Xác suất để người chồng bình thường mang gen a 2pq/p2+ 2pq Xác suất để hai người có kiểu gen Aa sinh ra người có kiểu gen aa là ¼. * Từ ví dụ trên, nêu ý nghĩa của định luật Hacđi – Vanbec. - HS tính tần số alen pA = và qa = - Ở thế hệ tiếp theo sẽ là F1 à Cấu trúc đi truyền của quần thể ở F1 à tần số alen vẫn là pA = và qa = à có khuynh hướng duy trì không đổi qua các thế hệ trong điều kiện nhật định. HS phát biểu định luật theo SGK. - HS tham khảo SGK trả lời. p là tần số alentrội p2tần số KG đồng hợp trội, q là tần số alen lặn q2 là tần số KG đồng hợp lặn, 2pq là tần số KG dị hợp. P1 + = 1 P2 + + =1 P3 25AA+ - Sự ổn định lâu dài của quần thể trong tự nhiên đảm bảo sự cân bằng sinh thái. Bảo vệ môi trường sống của sinh vật, đảm bảo sự phát triển bền vững. - HS nghiên cứu SGK, thảo luận, nêu các điều kiện nghiệm đúng. => tỉ lệ KG đồng hợp AA = p2 = 0,992 = 0, 98. Tần số kiểu gen Aa = 2pq = 0,0198 => Xác suất để hai người bình thường sinh ra con bị bạch tạng là [ + x ¼ = x = - HS thảo luận nêu ý nghĩa của định luật. * Quần thể ngẫu phối có thể duy trì tần số các kiểu gen khác nhau trong quần thể không đổi qua các thế hệ trong những điều kiện nhất định. - Nội dung định luật Hacđi - Vanbec Trong những điều kiện nhất định, tần số tương đối của các alen và thành phần kiểu gen của quần thể ngẫu phối được duy trì ổn định qua các thế hệ. -Khi xảy ra ngẫu phối, quần thể đạt trạng thái cân bằng theo định luật Hacđi – Van bec. Khi đó thoả mãn đẳng thức p2AA + 2 pqAa + q2aa = 1. Trong đó p là tần số alen A, q là tần số alen a, p + q = 1. - Điều kiện nghiệm đúng của định luật + Quần thể phải có kích thước lớn. + Các cá thể trong quần thể phải giao phối với nhau một cách ngẫu nhiên. + Không có tác động của chọn lọc tự nhiên các cá thể có kiểu gen khác nhau có sức sống và khả năng sinh sản như nhau. + Không có đột biến đột biến không xảy ra hoặc xảy ra thì tần số đột biến thuận phải bằng tần số đột biến nghịch. + Quần thể phải được cách li với quần thể khác không có sự di – nhập gen giữa các quần thể. Củng cố - Đặc điểm di truyền của quần thể ngẫu dung định luật Hacđi- vanbec và điều kiện nghiệm đúng. - Làm bài tập 2 SGK trang 73. 5. Dặn dò. - Học bài, trả lời các câu hỏi sách giáo khoa. - Soạn bài18 “Chọn Giống Vật Nuôi Và Cây Trồng Dựa Trên Nguồn Biến Dị Tổ Hợp”. * Hoạt động 1 Mối quan hệ giữa gen và tính nêu vấn đề Tính trạng trên cơ thể sinh vật là do gen qui định có hoàn toàn đúng hay không? Mối quan hệ giữa gen và tính trạng được thể hiện như thế nào?HS Đọc mục I trong SGK và thảo luận nhóm đưa ra kết Nhận xét và bổ sung.* Hoạt động 2 Sự tương tác giữa kiểu gen và môi Tại sao ở thỏ tại vị trí đầu mút cơ thể như tai, bàn chân, đuôi, mõm... có lông màu đen, ở những vị trí khác lông trắng muốt?HS Nghiên cứu thông tin SGK, thảo luận và trả Chính xác hóa kiến thức.* Hoạt động 3 Mức phản ứng của kiểu Đọc mục III SGK và thảo luận về sơ đồ hình vẽ mối quan hệ giữa một KG với các môi trường khác nhau trong sự hình thành các KH khác Mức phản ứng là gì? Tìm một hiện tượng thực tế trong tự nhiên để minh họa.+ Mức phản ứng được chia thành mấy loại? Đặc điểm của từng loại?+ Tính trạng chất lượng và tính trạng số lượng, thường thì loại nào có mức phản ứng rộng hơn? Hãy chững minh điều đó?HS Nghiên cứu thông tin sgk, thảo luận và trả lời các câu Nhận xét và bổ sung để hoàn thiện kiến Có thể xác định rễ dàng mức phản ứng của một KG hay không?HS Nghiên cứu thông tin SGK, trả liên hệ Trong sản xuất, chăn nuôi muốn nâng cao năng suất thực cần phải làm gì?mối quan hệ giữa yếu tố giống, kĩ thuật canh tác và năng suất thu được.GV Thế nào là sự mềm dẻo về KH?Hình vẽ 13 thể hiện điều gì?HS Mức phản ứng của 2 KG khác nhau trong cùng một điều kiện môi Vậy mức độ mềm dẻo của KH phụ thuộc vào yếu tố nào? kiểu gen Sự mềm dẻo về KH của mỗi KG có ý nghĩa gì đối với chính bản thân sinh vật? Từ những phân tích trên hãy nêu những tính chất và đặc điểm của sự mềm dẻo KH của sinh vật?HS Nghiên cứu thông tin SGK, thảo luận nhóm và trả lời câu MỐI QUAN HỆ GIỮA GEN VÀ TÍNH Mối quan hệ giữa gen và tính trạngGen ADN → mARN → Pôlipeptit → prôtêin → tính Sự biểu hiện của gen qua nhiều bước nên chịu sự chi phối của nhiều yếu tố môi trường bên trong và bên ngoài cơ SỰ TƯƠNG TÁC GIỮA KIỂU GEN VÀ MÔI Nhiều yếu tố môi trường có thể ảnh hưởng đến sự biểu hiện của kiểu Một số ví dụ Kết luận Kiểu hình là kết quả của sự tương tác giữa kiểu gen với môi trường cụ MỨC PHẢN ỨNG CỦA KIỂU Khái niệm Tập hợp các kiểu hình của cùng một kiểu gen tương ứng với các môi trường khác nhau là mức phản ứng của một Con tắc kè hoa- Trên lá cây Da có hoa văn màu xanh của Trên đá Da có màu hoa của rêu Trên thân cây Da có màu hoa hợp các kiểu hình trên của một con tắc kè một KG tương ứng với các chế độ môi trường được gọi là mức phản Mức phản ứng được chia thành 2 loại+ Mức phản ứng rộng thường là những tính trạng về số lựng như năng suất sữa, khối lượng, tốc độ sinh trưởng, sản lượng trứng, sữa+ Mức phản ứng hẹp là những tính trạng chất Xác định mức phản ứng của một kiểu Tạo ra các cá thể sinh vật có cùng một KG. - Đối với cây sinh sản sinh dưỡng cắt cành đồng loạt của cùng một Đem trồng ở những điều kiện môi trường khác nhau và theo dõi đặc điểm của Sự mềm dẻo kiểu hình thường biến- Hiện tượng một kiểu gen có thể thay đổi kiểu hình trước những điều kiện môi trường khác nhau được gọi là sự mềm dẻo kiểu hình thường biến.- Sự mềm dẻo kiểu giúp sinh vật thích nghi với những thay đổi của môi Mức độ mềm dẻo của kiểu hình phụ thuộc vào kiểu Mỗi kiểu gen chỉ có thể điều chỉnh kiểu hình của mình trong một phạm vi nhất định. Mời các em học sinh và quý thầy cô tham khảo ngay hướng dẫn soạn Sinh 12 Bài 16 Cấu trúc di truyền của quần thể ngắn gọn và dễ hiểu dưới đây. Trả lời câu hỏi SGK Sinh học 12 Bài 16 trang 68, 69 Trả lời câu hỏi Sinh 12 Bài 16 trang 68 Quần thể là gì? Lời giải Quần thể sinh vật là tập hợp các cá thể trong cùng một loài, cùng sinh sống trong một khoảng không gian xác định, vào một thời gian nhất định, có khả năng sinh sản và tạo thành những thế hệ mới. Trả lời câu hỏi Sinh 12 Bài 16 trang 69 Giả sử ta có một quần thể cây đậu Hà Lan gồm toàn cây dị hợp tử Aa. Xác định thành phần kiểu gen tỉ lệ các kiểu gen AA Aa aa của quần thể qua các thế hệ tự thụ phấn bằng cách điền tiếp các số liệu vào bảng 16 dưới đây Lời giải Bảng 16. Sự biến đổi về thành phần kiểu gen của quần thể tự thụ phấn qua các thế hệ Trả lời câu hỏi Sinh 12 Bài 16 trang 70 Tại sao Luật Hôn nhân và gia đình lại cấm không cho người có họ hàng gần trong vòng 3 đời kết hôn với nhau? Lời giải Luật Hôn nhân và gia đình cấm không cho người có họ hàng gần trong vòng 3 đời kết hôn với nhau vì khi kết hôn giữa những người có họ hàng gần thì đời con có tỷ lệ kiểu gen dị hợp giảm, đồng hợp tăng, tạo điều kiện cho các gen lặn có hại biểu hiện ra kiểu hình. Con cái thường bị dị tật. quái thai,… Giải bài tập SGK Sinh lớp 12 Bài 16 trang 70 Bài 1 trang 70 SGK Sinh học 12 Bài 16 Các quần thể cùng loài thường khác biệt nhau về những đặc điểm di truyền nào? Lời giải Các quần thể cùng loài thường khác nhau về những đặc điểm di truyền sau Mỗi quần thể có một vốn gen đặc trưng. Các đặc trưng của vốn gen thể hiện qua tần số alen và tần số kiểu gen của quần thể cấu trúc di truyền của quần thể hay thành phần kiểu gen của quần thể. - Tần số alen = số lượng alen / tổng số alen các loại. - Tần số kiểu gen = số cá thể mang kiểu gen đó / tổng số cá thể trong quần thể. Bài 2 trang 70 SGK Sinh lớp 12 Bài 16 Tần số alen và tần số các kiểu gen của quần thể cây tự thụ phấn và quần thể động vật giao phối gần sẽ thay đổi như thế nào qua các thế hệ? Lời giải - Thành phần kiểu gen của quần thể cây tự thụ phấn qua các thế hệ sẽ thay đổi theo hướng tăng dần tần số kiểu gen đồng hợp tử và giảm dần tần số kiểu gen dị hợp tử. - Đối với các loài động vật, hiện tượng các cá thể có cùng quan hệ huyết thống giao phối với nhau thì gọi là giao phối gần cận huyết. Ví dụ, các cá thể có chung bố mẹ giao phối với nhau hoặc bố, mẹ giao phối với con cái. Hiện tượng giao phối gần như vậy sẽ dẫn đến làm biến đổi cấu trúc di truyền của quần thể theo hướng tăng tần số kiểu gen đồng hợp tử và giảm tần số kiểu gen dị hợp tử. Bài 3 trang 70 SGK Sinh 12 Bài 16 Tại sao các nhà chọn giống thường gặp rất nhiều trở ngại trong việc duy trì các dòng thuần chủng? Lời giải Các nhà chọn giống thường gặp nhiều khó khăn trong việc duy trì các dòng thuần vì nhiều gen lặn có hại trong điều kiện thuận lợi từ dị hợp thành đồng hợp biểu hiện ra kiểu hình làm cho các cá thể sinh vật bị giảm sức sống, giảm khả năng sinh sản thậm chí bị chết. Bài 4 trang 70 SGK Sinh học 12 Hãy chọn phương án trả lời đúng Một quần thể khởi đầu có tần số kiểu gen dị hợp tử Aa là 0,40. Sau 2 thế hệ tự thụ phấn thì tần số kiểu gen dị hợp tử trong quần thể sẽ là bao nhiêu? a 0,10 b 0,20 c 0,30 d 0,40 Lời giải Đáp án a Lý thuyết Sinh học 12 Bài 16 ngắn gọn I. Các đặc trưng di truyền của quần thể 1. Khái niệm quần thể. - Quần thể là một tập hợp các cá thể cùng loài, chung sống trong một khoảng không gian xác định, tồn tại qua thời gian nhất định, giao phối với nhau sinh ra thế hệ sau quần thể giao phối. - Ví dụ 2. Tần số tương đối của các alen và kiểu gen. - Mỗi quần thể được đặc trưng bằng một vốn gen nhất định. - Vốn gen là toàn bộ các alen của tất cả các gen trong quần thể ở thời điểm nhất định. - Vốn gen thể hiện qua tần số alen và tần số kiểu gen của quần thể + Tần số alen của 1 gen được tính bằng tỉ lệ giữa số alen đó trên tổng số alen của các loại alen khác nhau của gen đó trong quần thể tại một thời điểm xác định. + Tần số tương đối của một kiểu gen được xác định bằng tỉ số cá thể có kiểu gen đó trên tổng số cá thể trong quần thể. II. Cấu trúc di truyền của quần thể tự thụ phấn và giao phối gần 1. Quần thể tự thụ phấn. - Thành phần kiểu gen của quần thể tự thụ phấn thay đổi theo hướng giảm dần tấn số kiểu gen dị hợp tử và tăng dần tần số kiểu gen đồng hợp. - Công thức tổng quát. QT xAA + yAa +zaa=1 Trong đó x, y,z lần lượt là tần số của các kiểu gen AA, Aa, aa. Nếu quần thể trên tự thụ phấn qua n thế hệ thì - Tần số của alen AA x + y-y1/2n /2 - Tần số của kiểu gen Aa ½n .y -Tần số của kiểu gen aa z + y-y1/2n /2 2. Quần thể giao phối gần - Ở các loài động vật, hiện tượng cá thể có cùng quan hệ huyết thống giao phối với nhau thì gọi là giao phối gần giao phối cận huyết - Qua các thế hệ giao phối gần thì tần số kiểu gen dị hợp giảm dần và tần số kiểu gen đồng hợp tăng dần. ►►CLICK NGAY vào nút TẢI VỀ dưới đây để tải về Soạn Sinh học 12 Bài 16 Cấu trúc di truyền của quần thể Đầy đủ nhất file PDF hoàn toàn miễn phí. Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Sinh lớp 12 Bài 16", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trênNội dung text Bài giảng Sinh lớp 12 Bài 16BÀI TẬP Cho biết ở đậu Hà Lan, alen A quy định hạt vàng là trội hoàn toàn so với alen a quy định hạt xanh. Cặp alen này nằm trên cặp nhiễm sắc thể thường. Một quần thể ban đầu P có kiểu gen Aa Xác định kết quả ở F1 khi cho P tự thụ phấn?GIẢI P Aa x Aa Gp A, a A, a F1 KG 1/4 AA 2/4Aa 1/4aa KH 3 hạt vàng 1 hạt xanhI. Các đặc trưng di truyền của quần thể 1. Định nghĩa quần thểONG MẬTLúa mì Bãi ngô Đàn trâu rừng Đàn bò sữa ở trang trạiI. CÁC ĐẶC TRƯNG DI TRUYỀN CỦA QUẦN THỂ 1. Định nghĩa quần thể Là một tổ chức cá thể cùng loài, sống trong cùng một khoảng không gian xác định, ở vào một thời điểm xác định và có khả năng sinh ra các thế hệ con cái để duy trì nòi giống Quần thể là đơn vị tồn tại của loàiNhững cây hoa lan ĐÀN GÀ TRONG LỒNG Những cây cảnh trong vườn BẦY BÁO TRONG LỒNG2. Đặc trưng di truyền của quần thể Mỗi quần thể có một vốn gen đặc trưng Vốn gen Là tập hợp tất cả các alen có trong quần thể ở một thời điểm xác định. Vốn gen thể hiện thông qua + Tần số alen + Tần số kiểu gen+ Tần số alen Tần số alen của một gen nào đó được tính bằng tỉ lệ giữa số lượng alen đó trên tổng số alen của các loại alen khác nhau của gen đó trong quần thể tại một thời điểm xác tập Trong một quần thể cây đậu Hà Lan có 2000 cây, gen quy định màu hạt chỉ có 2 alen là B quy định hạt vàng, b quy định hạt xanh. Trong đó có 1000 cây có kiểu gen BB, 600 cây có kiểu gen Bb, 400 cây có kiểu gen bb Xác định tần số alen B và b?GIẢI Tổng số các loại alen trong quần thể cây này sẽ là 2000 x 2 = 4000 Tổng số alen B có trong quần thể là 1000 x 2 + 600 = 2600 Tần số alen B = 2600 4000 = 0,65 Tổng số alen b có trong quần thể là 400 x 2 + 600 = 1400 Tần số alen b = 1400 4000 = 0,35+ Tần số kiểu gen Tần số của một loại kiểu gen nào đó trong quần thể được tính bằng tỉ lệ giữa số cá thể có kiểu gen đó trên tổng số cá thể có trong quần thểBài tập Trong một quần thể cây đậu Hà Lan có 2000 cây, gen quy định màu hạt chỉ có 2 alen là B quy định hạt vàng, b quy định hạt xanh. Trong đó có 1000 cây có kiểu gen BB, 600 cây có kiểu gen Bb, 400 cây có kiểu gen bb Xác định tần số của các kiểu gen AA, Aa, aa có trong quần thể?Giải Tần số kiểu gen AA = 1000 / 2000 = Tần số kiểu gen Aa = 600 / 2000 = Tần số kiểu gen aa = 400 / 2000 = Phân biệt các dạng quần thể Quần thể ngẫu phối Quần thể tự thụ phấn Quần thể tự phối Quần thể giao phối gầnII. CẤU TRÚC DI TRUYỀN CỦA QUẦN THỂ TỰ THỤ PHẤN VÀ QUẦN THỂ GIAO PHỐI GẦN 1. Quần thể tự thụ phấnHoa đực Hoa cái Hoa đơn tính trên cùng 1 cơ thểGiả sử ta có một quần thể cây đậu Hà Lan gồm toàn cây dị hợp tử Aa. Xác định thành phần kiểu gen tỉ lệ các kiểu gen AA Aa aa của quần thể qua các thế hệ tự thụ phấn bằng cách điền tiếp các số liệu vào bảng sau Thế Kiểu gen đồng Kiểu gen Kiểu gen đồng hệ hợp tử trội dị hợp tử hợp tử lặn 0 Aa 1 1AA 2Aa 1aa 2 4AA 2AA 4Aa 2aa 4aa 3 24AA 4AA 8Aa 4aa 24aa n 1 - 1/2?AAn/2 AA 1/2?Aan Aa 1 - 1/2n/2aa aaTỉ lệ kiểu gen Tỉ lệ kiểu gen Tỉ lệ kiểu gen đồng STT đồng hợp tử dị hợp tử Aa hợp tử lặnaa trộiAA 0 1 1 2 1 1 1 = = 4 4 2 21 2 4 1 1 6 3 = = = 16 4 22 16 8 3 28 7 8 1 1 = = = 64 16 64 8 23 n − 1 1 n 1 2 n 2 2NHẬN XÉT Xu hướng thay đổi thành phần kiểu gen của quần thể tự phối là tần số kiểu gen đồng hợp tăng dần, tần số kiểu gen dị hợp của thế hệ sau bằng 1/2 tần số ở thế hệ trước Tần số alen của quần thể tự phối không thay đổi qua các thế hệ2. Quần thể giao phối gần Cấu trúc di truyền của quần thể giao phối gần cận huyết thay đổi theo hướng sau + Tăng tần số kiểu gen đồng hợp tử + Giảm dần tần số kiểu gen dị hợp tửNhằm tránh tác động của gen lặn có hại. Lí do là vì khi Tại sao luật hôn nhân và gia Giao phối gần thì gen lạn có hại có nhiều có hội trở về đình lại cấm không cho người trạng thái đồng hợp tử nên tác động có hại sẽ biểu hiện có họ hàng gần trong vòng 3 ra kiểu hình. Con cháu của họ sẽ có sức sống kém, dễ đời kết hôn với nhau? mắc nhiều bệnh tật, thậm chí có thể bị chết nonCủng cố Hãy chọn phương án trả lời đúng Một quần thể khởi đầu có tần số kiểu gen dị hợp tử Aa là 0,40. Sau 2 thế hệ tự thụ phấn thì tần số kiểu gen dị hợp tử trong quần thể sẽ là bao nhiêu? 0,10 B. 0,20 C. 0,30 D. 0,40 Hướng dẫn giải bài tập SGK Cơ bản và Nâng cao Sinh học 12 Bài 16 Cấu trúc di truyền của quần thể giúp các em học sinh nắm vững phương pháp giải bài tập và củng cố lại kiến thức môn Sinh. Bài tập 1 trang 70 SGK Sinh học 12 Quần thể là gì? Các quần thể cùng loài thường khác biệt nhau về những đặc điểm di truyền nào? Bài tập 2 trang 70 SGK Sinh học 12 Tần số alen và tần số của các kiểu gen của quần thể cây tự thụ phấn và quần thể động vật giao phối cận huyết sẽ thay đổi như thế nào qua các thế hệ? Bài tập 3 trang 70 SGK Sinh học 12 Tại sao các nhà chọn giống thường gặp rất nhiều trở ngại trong việc duy trì các dòng thuần chủng? Bài tập 4 trang 70 SGK Sinh học 12 Hãy chọn phương án trả lời đúng. Một quần thể khởi đầu có tần số kiểu gen dị hợp tử Aa là Sau 2 thế hệ tự thụ phấn thì tần số kiểu gen dị hợp tử trong quần thể sẽ là bao nhiêu? Chọn đáp án đúng trong các phương án nêu dưới đây. A. 0,10 B. 0,20 C. 0,30 D. 0,40 Bài tập 3 trang 83 SGK Sinh học 12 Nâng cao Nêu những đặc điểm của quần thể tự phối. Bài tập 4 trang 83 SGK Sinh học 12 Nâng cao Cho rằng ở bò, kiểu gen AA quy định lông hung đỏ, Aa - lông khoang, aa - lông trắng. Một đàn bò có 4169 con lông hung đỏ, 3780 con lông khoang, 756 con lông trắng. Xác định tần số tương đối của các alen A và a. Bài tập 5 trang 83 SGK Sinh học 12 Nâng cao Một quần thể có 0,36 AA; 0,48 Aa; 0,16 aa. Xác định cấu trúc di truyền của quần thể trên sau ba thế hệ tự phối liên tiếp. Bài tập 1 trang 47 SBT Sinh học 12 Thế nào là một quần thể sinh vật? Tại sao các quần thể cùng loài thường khác nhau về một số đặc điểm di truyền? Bài tập 2 trang 47 SBT Sinh học 12 Vốn gen của quần thể là gì? Vốn gen có phải là cấu trúc di truyền đặc trưng của quần thể không? Bài tập 4 trang 49 SBT Sinh học 12 Một quần thể tự phối, thế hệ xuất phát P có tỉ lệ kiểu gen là 50% Aa 50% aa, đến thế hệ F3 thì cấu trúc di truyền của quần thể sẽ như thế nào? Nếu một quần thể ngẫu phối cũng có thế hệ xuất phát P với tần số kiểu gen như trên thì đến thế hệ F3, cấu trúc di truyền của quần thể sẽ như thế nào? Bài tập 5 trang 52 SBT Sinh học 12 Trong một quần thể tự phối thì thành phần kiểu gen của quần thể có xu hướng A. phân hoá thành các dòng thuần có kiểu gen khác nhau. B. ngày càng phong phú, đa dạng về kiểu gen C. tồn tại chủ yếu ở trạng thái dị hợp. D. ngày càng ổn định về tần số các alen. Bài tập 10 trang 53 SBT Sinh học 12 Một khu vườn thí nghiệm trồng 50 cây ớt chuông có 25 cây có kiểu gen dị hợp, số còn lại là đồng hợp trội. Cho các cây tự thụ phấn bắt buộc liên tiếp thì đến thế hệ F4 tỉ lệ kiểu gen là bao nhiêu ? A. 25% AA 50% Aa 25% aa. B. 98,4375% AA 1,5625 % Aa 0% aa C. 73,4375% AA 3,125% Aa 23,4375% aa D. 49,21875% AA 1,5625% Aa 49,21875% aa. Bài tập 12 trang 54 SBT Sinh học 12 Một quần thể thực vật, thế hệ xuất phát P có 100% thể dị hợp Aa. Qua tự thụ phấn thì tỉ lệ %Aa ở thế hệ thứ nhất và thứ hai lần lượt là A. 0,5%; 0,5%. C. 50% ; 25%. B. 75% ; 25%. D. 0,75% ; 0,25% Bài tập 13 trang 54 SBT Sinh học 12 Trong một quần thể giao phối có tỉ lệ phân bố các kiểu gen ở thế hệ xuất phát là 0,04BB + 0,32Bb + 0,64bb = 1, tần số của các alen pB và qb là A. pB = 0,64 và qb = 0,36. B. pB = 0,4 và qb = 0,6. C. PB = 0,2 và qb = 0,8. D. pB = 0,75 và qb = 0,25. Bài tập 18 trang 55 SBT Sinh học 12 Cấu trúc di truyền của một quần thể thực vật tự thụ phấn như sau 0,5AA 0,5aa. Giả sử, quá trình đột biến và chọn lọc không đáng kể thì thành phần kiểu gen của quần thể sau 4 thế hệ là A. 25% AA 50% Aa 25% aa. B. 25% AA 50% aa 25% Aa. C. 50% AA 50% Aa. D. 50% AA 50% aa. Bài tập 29 trang 56 SBT Sinh học 12 Giả sử một quần thể thực vật giao phấn ban đầu có 100% cá thể mang gen dị hợp Aa. Sau một số thế hệ cho tự phối bắt buộc, tỉ lệ kiểu gen đồng hợp AA là 46,875%. Quần thể đã trải qua bao nhiêu thế hệ tự phối? A. 3. B. 4. C. 5. NDO - Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông công lập của thành phố Hà Nội năm học 2023-2024 diễn ra trong các ngày từ 9 đến 12/6. Đây là kỳ thi có quy mô lớn của thành phố với gần thí sinh tham dự, huy động khoảng cán bộ, giáo viên làm nhiệm vụ thi. Thứ bảy, ngày 10/06/2023 - 0906

sinh bài 16 lớp 12